Làm thế nào để thu gom chất thải trong nuôi trồng thủy sản?

Việc thu gom chất thải trong nuôi trồng thủy sản rất cần thiết và cấp bách, nhằm từng bước cải thiện môi trường vùng nuôi, giữ gìn, bảo tồn nguồn lợi thủy sản.

Vịnh Xuân Đài thuộc địa phận thị xã Sông Cầu (Phú Yên), với tổng diện tích khoảng 130,45 km², diện tích mặt nước rộng, thoáng, kín gió và môi trường nước ổn định nên thuận lợi cho phát triển nuôi trồng thủy sản lồng bè; đối tượng nuôi chính là tôm hùm, cá biển; sản lượng đạt 400 - 450 tấn/năm.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ô nhiễm môi trường vùng nuôi trồng thủy sản (NTTS) ngày càng trầm trọng, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, bệnh sữa trên tôm hùm vẫn xảy ra ở nhiều vùng nuôi.

anh-moi-truong-104351_964.jpg

Sở TN-MT tỉnh Phú Yên đã lựa chọn phường Xuân Yên để tổ chức thí điểm triển khai mô hình thu gom chất thải trong nuôi trồng thủy sản.

Điển hình như thiệt hại do sự cố môi trường tháng 5 và tháng 6/2017 ở phường Xuân Yên và xã Xuân Phương (Sông Cầu) gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Đã có 1.636.654 con tôm hùm của 693 hộ nuôi tại các vùng nuôi bị chết.

Nguyên nhân làm cho tôm hùm chết hàng loạt là do: mật độ nuôi cao, lồng đặt sát đáy; kết cấu và kiểu nuôi lồng bè: lồng đóng kín, kích thước lồng nhỏ; nắng nóng kéo dài (nhiệt độ trong nước cao) dẫn đến quá trình phân rã và khoáng hóa mạnh các chất hữu cơ tích tụ lâu ngày trong nền đáy của vùng nuôi.

Ngoài ra, sự tích tụ chất hữu cơ từ thức ăn dư thừa trong quá trình cho tôm ăn trong nền đáy dẫn đến hiện tượng phú dưỡng là nguyên nhân gây nên hiện tượng thiếu oxy tầng đáy, dẫn đến việc tôm hùm chết hàng loạt.

Trong quá trình nuôi trồng thủy sản lồng bè, lượng chất thải từ hoạt động NTTS phát sinh khá lớn (bao bì đựng thức ăn, thuốc, chế phẩm sinh học, vỏ sò, ….), bà con thường xả thải trực tiếp ra môi trường. Theo thời gian, nếu không thu gom xử lý thì sẽ gây ô nhiễm môi trường vùng biển Vịnh Xuân Đài.

Với điều kiện thuận lợi về hạ tầng thu gom chất thải rắn sinh hoạt và bức xúc về chất thải từ nuôi trồng thuỷ sản, Sở TN-MT tỉnh Phú Yên đã lựa chọn phường Xuân Yên để tổ chức thí điểm triển khai mô hình thu gom chất thải trong nuôi trồng thủy sản trên địa bàn phường từ tháng 11/2019 đến cuối năm 2020 theo tinh thần nhà nước và nhân dân cùng tham gia.

Việc thực hiện mô hình trên rất cần thiết và cấp bách, nhằm từng bước cải thiện môi trường vùng nuôi, giữ gìn, bảo tồn nguồn lợi thủy sản trên Vịnh.

Sở TN-MT đã hỗ trợ cho UBND phường 12 xe đẩy tay, đã bàn giao cho đội trung chuyển và đã đặt tại các điểm tập kết dưới bờ biển (có 11 điểm tập kết). Tại mỗi điểm tập kết đều đặt bảng “điểm tập kết và thu gom chất thải nuôi trồng thuỷ sản” để người dân dễ nhận biết được các điểm tập kết và mang chất thải từ bè vào trong bờ đúng vị trí.

Thành lập đội trung chuyển chất thải NTTS gồm 03 người. Mô hình đã tiến hành cấp phát 387 giỏ đựng chất thải cho các hộ NTTS để các hộ mang chất thải từ ngoài bè nuôi vào bờ. Các hộ NTTS nhiều hơn 30 lồng sẽ đóng phí dịch vụ 70.000 (đồng/hộ/tháng) và ít hơn 30 lồng sẽ đóng phí dịch vụ 50.000 (đồng/hộ/tháng) và số hộ tham gia mô hình 387 hộ.

UBND phường đã ban hành thông báo, in và phát tờ rơi, tuyên truyền vận động các hộ NTTS về vị trí, thời gian và giá dịch vụ thu gom chất thải NTTS cho người dân được biết và mang chất thải vào bờ đúng vị trí và thời gian để đội trung chuyển thu gom.

Trong quá trình thực hiện mô hình, UBND thị xã hỗ trợ kinh phí để chi cho hoạt động thu gom rác trong hai tháng đầu triển khai (là tháng 11 và tháng 12/2019) không thu phí dịch vụ đối với các hộ. Ngoài ra còn tổ chức nhiều đợt tổng dọn vệ sinh bờ biển tại khu phố Phước Lý là vùng trọng điểm nuôi tôm lồng bè. 

Mô hình được triển khai thu gom chất thải từ tháng 11/2019, thời gian đầu khối lượng chất thải do các hộ NTTS mang vào bờ để xử lý còn ít: khoảng từ 2m3 đến 3m3/đợt thu. Từ đầu năm 2020 đến tháng 9/2020 khối lượng rác đạt trung bình khoảng 6m3/đợt thu (cao hơn phương án dự kiến khoảng 5,6m2/đợt thu). Mỗi tuần thu 3 lần vào các ngày thứ 2, thứ 4 và thứ 6 hàng tuần.

Mô hình đã góp phần giảm thiểu rác thải trong vịnh Xuân Đài, bảo vệ môi trường và tạo thói quen, nâng cao ý thức về thu gom rác thải trong nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, mô hình đã kết thúc từ năm 2020 và 2021 không còn được tiếp tục triển khai.

Lý do là: kinh phí thu từ người dân không đủ để chi trả cho lực lượng thu gom, nghề nuôi tôm hùm gặp khó khăn do giá bán tôm hùm thương phẩm thấp (do dịch bệnh covid-19) nên người dân “treo lồng” nhiều.

Trong Luật bảo vệ môi trường năm 2020 (có hiệu lực từ ngày 01/01//2022), tại khoản 3, Điều 61 quy định thuốc thú y, thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản, bùn đất và thức ăn lắng đọng khi làm vệ sinh trong ao nuôi thủy sản phải được quản lý theo quy định về quản lý chất thải; Khoản 2, Điều 73 quy định chất thải nhựa phát sinh từ hoạt động nuôi trồng và khai thác thủy sản phải được thu gom, lưu giữ và chuyển giao cho cơ sở có chức năng tái chế và xử lý.

Như vậy việc thu gom rác thải từ nuôi trồng thuỷ sản lồng bè là cần thiết và bắt buộc. Trong thời gian tới cần tiếp tục triển khai và nhân rộng các mô hình thu gom chất thải từ nuôi trồng thuỷ sản. Trước thực tế về những khó khăn để tiếp tục triển khai mô hình cần có những chính sách và cơ chế để hoạt động thu gom chất thải từ nuôi trồng thuỷ sản được thực hiện thường xuyên, liên tục giống như thu gom rác thải sinh hoạt hiện này.

Bình luận

Tôm hùm chết, ước thiệt hại hơn một tỷ đồng

Tại Phú Yên, mưa lớn trong 2 ngày qua làm cho nước bạc đổ về vùng nuôi tôm vịnh Xuân Đài và đầm Cù Mông, thị xã Sông Cầu quá lớn, đã xảy ra hiện tượng phân tầng nước gây nên tình trạng thiếu oxy cục bộ, dẫn đến tôm cá chết nhanh, làm người dân thiệt hại

Cà Mau đảm bảo nguồn nguyên liệu thủy sản phục vụ thị trường cuối năm

Từ nay đến cuối năm, dự báo thị trường xuất khẩu thủy sản của tỉnh Cà Mau sẽ có có nhiều triển vọng, do nhu cầu thị trường tăng mạnh vào cuối năm.

Bảo đảm chuỗi nguyên liệu thủy sản

Hầu hết các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long (ÐBSCL) đã phân vùng cấp độ rủi ro dịch bệnh và nới lỏng hoạt động giao thương, vận chuyển hàng hóa theo Nghị quyết 128 của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Y tế.

Nông dân nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện "bí" đầu ra

Ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 đang khiến sản phẩm cá lồng nuôi ở Hồ thủy điện Lai Châu gặp không ít khó khăn trong khâu tiêu thụ.

Đốc thúc xử lý, khắc phục khai thác IUU

Chuỗi cung ứng khai thác thủy sản bị đứt gãy, gián đoạn vận chuyển, tiêu thụ khó khăn dẫn đến giá giảm. Cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) tiếp tục gây khó khăn cho hoạt động xuất khẩu thủy sản của nước ta...

Xuất khẩu thủy sản: Nhiều mảng màu sáng, tối

Lũy kế 9 tháng đầu năm, xuất khẩu hải sản đạt 2,4 tỷ USD, chiếm 38% tổng giá trị xuất khẩu thuỷ sản của cả nước và tăng 2,8% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, nhiều thị trường tăng trưởng khá ấn tượng, trái ngược nhiều thị trường có dấu hiệu "hụt hơi".

Đề nghị đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi danh mục có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TN&MT, góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2021 đang được Bộ TN&MT hoàn

Ao tôm bỏ hoang, nuôi cá dìa lại hiệu quả cao

Cá dìa thịt thơm ngon, bổ dưỡng, ít xương, được ưa chuộng. Nuôi cá dìa giúp luân canh, xen canh với các đối tượng tôm, cua nhằm hạn chế suy thoái môi trường, dịch bệnh...

Hiệu quả từ nuôi trồng thủy sản theo hướng VietGAP

Hiện nay, một số vùng nuôi trồng thủy sản trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn xảy ra tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh, hóa chất trong phòng trị bệnh

Hết rủi ro dịch bệnh nhờ liên kết, cùng quản lý trong nuôi tôm

Thay vì mỗi nhà làm một phách, nhờ sự liên kết, cùng tổ chức nuôi theo quy trình khoa học, người nuôi tôm đã không còn rủi ro dịch bệnh, hiệu quả tăng rõ rệt.