Nỗ lực trong việc ngăn chặn đường lậu

Đường lậu là một vấn đề nhức nhối không chỉ của ngành mía đường mà còn đối với toàn xã hội. Bắt đầu từ quyết tâm ngăn chặn đường lậu, những giải pháp quyết liệt và toàn diện hoàn toàn có thể giúp đẩy lùi được đường lậu ra khỏi thị trường.

Đường lậu “phủ bóng đen” lên ngành mía đường trong nước

Số đường nhập lậu hầu như không có số liệu chính thức, tuy nhiên, theo báo cáo của Tổ chức mía đường quốc tế (ISO) chỉ tính riêng hai nước lân cận Việt Nam là Lào và Campuchia thì lượng đường xuất khẩu không rõ nguồn gốc trong 5 năm gần đây (2015-2019), đã tăng đột biến lên khoảng từ 490.000 - 890.000 tấn/năm, tương đương với từ 30% đến trên 100% so với lượng đường sản xuất trong nước.

Theo ước tính này, chỉ riêng nguồn thuế thất thu đã lên đến con số hàng trăm tỉ đồng. Với số lượng đường lậu khổng lồ này, cả ngành mía đường điêu đứng, hàng chục doanh nghiệp, hàng trăm ngàn nông dân làm ăn chân chính bị đe doạ nghiêm trọng về sinh kế.

Tuy vậy, tại nhiều điểm nóng, đường lậu vẫn ngang nhiên di chuyển bằng đường bộ, qua các đường mòn lối mở cho đến cả đường quốc lộ. Theo thống kê, năm 2020, cơ quan chức năng tỉnh Long An phát hiện và bắt giữ khoảng 38 tấn đường cát nhập lậu, nhưng đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Cụ thể, ngày 15/5/2021, Công an TP. Hồ Chí Minh phối hợp Cục Quản lý thị trường thành phố phát hiện gần 150 tấn đường không rõ nguồn gốc nằm trong các bãi xe trên địa bàn Thành phố.

Một khi đã xâm nhập vào trong nước, đường lậu lại trăm phương ngàn cách để công nhiên tiêu thụ, thậm chí là bán công khai trên các chợ trực tuyến, sàn thương mại điện tử. Chịu ảnh hưởng đầu tiên là người tiêu dùng khi phải sử dụng sản phẩm “tưởng rẻ nhưng không hề rẻ”, nhất là khi đường lậu ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu, tiêu thụ ngày càng táo tợn “thay áo” đường lậu thành đường trong nước nhằm tận thu lợi nhuận.

Bên cạnh nhiều lý do khách quan, thì tác động của đường lậu là không hề nhỏ đến Nhà máy, nông dân và toàn ngành mía đường với những con số báo động như: tổng diện tích trồng mía vụ 2020/2021 là 152.891ha, giảm 16,27% so với vụ 2019/20, số nhà máy hoạt động hiện tại chỉ còn 24/41 nhà máy. Sinh kế của hàng trăm ngàn người trở nên bấp bênh, trong khi các đầu nậu buôn đường giàu lên bất chính nhờ mức chênh lệch lớn.

Nhà nước đóng vai trò then chốt

Nỗ lực đầu tiên và quan trọng nhất cần thực hiện để ngăn chặn chính là quyết tâm xử lý triệt để đường lậu của toàn xã hội. Trong đó, vai trò của nhà nước là quan trọng nhất. Một khi đường biên được kiểm soát chặt chẽ, đường lậu sẽ không còn tự tung tự tác, dễ dàng xâm nhập và thay áo trong nội địa.

Các bộ, ngành địa phương cũng như lực lượng chức năng cần tăng cường công tác phối hợp tuần tra, kiểm soát, nắm tình hình buôn lậu, vận chuyển nhằm kịp thời phát hiện, đấu tranh, bắt giữ và xử lý các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép mặt đường cát qua biên giới, tăng cường kiểm tra, giám sát đối với mặt hàng đường cát nhập khẩu trên thị trường.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ cũng đã yêu cầu xây dựng và triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc các sản phẩm đường. Với công nghệ hiện tại, việc truy xuất bằng mã QR hoàn toàn có thể thực hiện đồng bộ từ đó giúp các cơ quan chức năng kiểm tra được tính hợp pháp và xuất xứ hàng hóa một cách nhanh chóng. Ví dụ thành công gần đây là việc sử dụng mã QR để kiểm soát xe luồng xanh đem lại nhiều hiệu quả khả quan. Một khi triển khai truy xuất nguồn gốc thành công, đường lậu sẽ không còn có chỗ để lẩn trốn và tự tung tự tác trên thị trường như hiện nay.

Nhưng quan trọng hơn vẫn là có những biện pháp chế tài thích đáng đối với các đối tượng tham gia và tiếp tay cho đường lậu, kiên quyết tiến hành điều tra, xử lý nghiêm những công chức có hành vi bảo kê, tiếp tay cho buôn lậu và gian lận thương mại đường nhập lậu; tăng mức xử phạt với hành vi vi phạm… Một hành vi khác cũng cần xử lý nghiêm là hoạt động mua bán hoá đơn bất hợp pháp giúp tạo vỏ bọc cho đường lậu thay đổi nguồn gốc.

1822_duong.jpg

Công an bắt giữ trên ghe có 2.000 bao tải chứa 100 tấn đường cát nhập lậu tại tỉnh An Giang (Ảnh minh họa)

Nếu được thực hiện quyết liệt, “không vùng cấm”, các giải pháp trên sẽ ngăn chặn hầu như triệt để đường lậu ngay tại đường biên.

Doanh nghiệp: đồng lòng cùng người nông dân tái phát triển vùng nguyên liệu

Các doanh nghiệp mía đường hiện đang phải căng sức ở cả hai đầu: vùng nguyên liệu đầu vào và thị trường đầu ra. Trong đó, vùng nguyên liệu là yếu tố tiên quyết, không có vùng nguyên liệu thì sức đề kháng của mía đường trong nước trước vấn nạn đường lậu là không đáng kể.

Trước tình hình đó, doanh nghiệp cần có nhiều hơn những chính sách đầu tư lâu dài cùng nông dân, gắn kết sự phát triển của doanh nghiệp với vùng nguyên liệu. Những chính sách bao tiêu đầu ra, bảo hiểm giá thu mua nhiều vụ là một giải pháp hiệu quả đã củng cố niềm tin của người nông dân quay lại trồng mía. Cây mía có tính đa dụng, hầu hết bộ phận đều có thể đưa sử dụng, tinh chế. Do đó, việc đẩy mạnh khai thác tiềm năng từ các sản phẩm cạnh đường và sau đường như: sản phẩm nước mía, ethanol, phân hữu cơ và điện sẽ tạo thêm lợi thế kinh tế cho ngành mía đường.

Đóng vai trò then chốt trong chuỗi giá trị ngành, doanh nghiệp cũng cần đầu tư xây dựng thương hiệu mạnh, tạo được niềm tin từ người tiêu dùng. Dù đường là hàng hoá nhu yếu phẩm, tuy nhiên, các doanh nghiệp cần cho thấy sự đa dạng hoá và gia tăng giá trị của sản phẩm đường bằng những sản phẩm tốt cho sức khoẻ, và đây cũng là hướng đi bắt buộc của ngành Đường. Nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả sản xuất, xây dựng thương hiệu mạnh, đường Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra sự khác biệt để đánh bại được đường nhập lậu.

Nguồn: Theo báo Công Thương

Bình luận

Đường mía 'rửa nguồn' vào Việt Nam né thuế

Trước thực trạng đường mía từ 5 nước ASEAN (chủ yếu Indonesia và Malaysia) nhập khẩu vào Việt Nam tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm ngoái, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) đang điều tra dấu hiệu “rửa nguồn” để né thuế của các doanh nghiệp.

Nhập khẩu mỗi loại thuốc thú y không đạt tiêu chuẩn chất lượng bị phạt đến 15 triệu đồng

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 07/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; thú y; chăn nuôi.

Thịt chua Trường Phát bị thu hồi Giấy chứng nhận đạt chuẩn OCOP

Lào Cai thu hồi Giấy chứng nhận 3 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao gồm: Gạo Séng Cù Lương Sơn, thịt chua Trường Phát và dưa lưới.

Bắt giữ 8.940 chai, gói thuốc BVTV không rõ nguồn gốc và trong danh mục cấm

Qua kiểm tra 2 cửa hàng kinh doanh vật tư nông nghiệp đã phát hiện, tạm giữ 8.940 chai, gói thuốc BVTV nhãn mác nước ngoài, không rõ nguồn gốc và trong danh mục cấm.

Phát hiện gần 5,3 triệu con tôm giống chưa qua kiểm dịch

Chiều 7/1, Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Bạc Liêu cho biết, đơn vị vừa ra quyết định xử phạt hành chính 3 trường hợp vận chuyển tôm giống chưa qua kiểm dịch vào địa bàn tỉnh Bạc Liêu tiêu thụ.

Vụ nghêu chết tại HTX Đồng Tiến (Bạc Liêu): Cần đảm bảo hài hòa lợi ích các bên

Liên quan đến tình trạng nghêu tại Hợp tác xã Đồng Tiến, xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu chết trắng bãi, ngày 1/1/2022, ông Mã Thanh Phương, Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa Bình đã chủ trì buổi làm việc nhằm mục đích lắng nghe ý kiến các bên

Bảo vệ sâm Ngọc Linh trước việc các thương lái mua bán sâm giả

Ngày 20.12, ông Lê Ngọc Tuấn – Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum cho biết, vừa yêu cầu các sở ngành, Công an, Ban chỉ đạo 389 tỉnh có những động thái mạnh mẽ để bảo vệ giá trị, thương hiệu sâm Ngọc Linh.

Công ty Thăng Long khẳng định hoạt động bằng trách nhiệm xã hội, đúng pháp luật

Doanh nghiệp chỉ trưởng thành khi có trách nhiệm xã hội. Khiếm khuyết, sai sót nào cũng có thể hoàn thiện, sửa chữa nhưng doanh nghiệp phát triển bền vững là phải gắn với dân...

Cần "siết" quy định để loại bỏ doanh nghiệp xuất khẩu gạo “chụp giật"

Nhiều doanh nghiệp đồng tình với Bộ Công Thương, cần điều chỉnh quy định về điều kiện xuất khẩu gạo để phát triển bền vững ngành lúa gạo.

Siết chặt quản lý vật tư nông nghiệp

Thời gian gần đây, các cơ quan chức năng của ngành Nông nghiệp cũng như các tỉnh, thành phố phát hiện nhiều vụ vi phạm trong lĩnh vực quản lý vật tư nông nghiệp.